Για ακόμα μια φορά, δεκάδες ποδηλάτες μικροί και μεγάλοι έδωσαν ραντεβού στην καλοκαιρινή τρικαλινή ποδηλατοβόλτα των 9 χλμ.

Οι τρικαλινοί ποδηλάτες διέσχισαν την κοίτη του Ληθαίου ποταμού από εκεί έφτασαν μέχρι τα Σαράγια, συνέχισαν έως τον κόμβο Ελευθερίας, μέσω της οδού Μετεώρων και η διαδρομή συνεχίστηκε προς τη γέφυρα Τρικκαίογλου.

Στη συνέχεια, η διαδρομή περιλάμβανε ξανά την παρόχθια όχθη του Ληθαίου για να καταλ και από εκεί, πάλι δίπλα από τον Ληθαίο για να καταλήξουν στην  πλατεία Ρήγα Φεραίου.

Οι δεκάδες ποδηλάτες ανανέωσαν το ραντεβού τους για την επόμενη προγραμματισμένη ποδηλατάδα, εώς τότε θα συνεχίσουν να ποδηλατούν στους δρόμους των Τρικάλων, υπενθυμίζοντας την αγάπη τους για το πιο φιλικό και πιο γρήγορο μέσο μεταφοράς.

Κ. Σαραντάρης

Και με μουσική, εικαστικά, δρώμενα, το γραφείο Τρικάλων της Ελληνικής Εταιρείας για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΕΕΣΚΠ) συνεργάστηκε με δομές του Δήμου Τρικκαίων, παρουσιάζοντας μια εξαιρετική δράση, το απόγευμα της Παρασκευής 29 Μαΐου 2026 στην ομπρέλα Ζογγολόπουλου.

Δημοτικό Ωδείο και ΚΔΑΠ προσέφεραν δημιουργίες τους, αποδεικνύοντας τη σημαντική συνεισφορά τους και στο κοινωνικό πεδίο.

Συγκεκριμένα

–  τα ΚΔΑΠ του Δήμου Τρικκαίων παρουσίασαν έκθεση ζωγραφικής παιδιών των ΚΔΑΠ με θέμα τη ΣΚΠ
– ταυτόχρονα, εικαστική παρέμβαση έστελνε μηνύματα στήριξης σε ασθενείς και φίλους
– ενώ παιδιά μετείχαν σε δράση ζωγραφικής
– και το σύνολο εγχόρδων του Δημοτικού Ωδείου Τρικάλων απέδωσε εξαίσιες μελωδίες κλασικής και μοντέρνας μουσικής. Το σύνολο απαρτίζουν οι Βιολιά: Μπέλλος Δημήτρης,  Ζούζουλα Κατερίνα, Βιόλα: Σεκέρογλου Στέφανος, Βιολοντσέλο: Χάρις Σαφαρή, Κοντραμπάσο: Μιχάλης Ζαχαρτζής.
Τις δράσεις των ΚΔΑΠ υλοποίησαν με προεργασία ή επιτόπια παρουσία, η εικαστικός κ. Ιρις Μπουρνάζου, η θεατροπαιδαγωγός κ. Μαρία Μπλούτσου και η μουσικός κ. Σταυρούλα Φωτιάδου.

Οι υπεύθυνες των ΚΔΑΠ ΟΜΟΝΟΙΑ, ΦΡΟΥΡΙΟ, ΣΤΑΘΜΟΣ του Δήμου Τρικκαίων είχαν αγκαλιάσει τη δράση, ενώ παρέστη η προϊσταμένη του τμήματος Φροντίδας Παιδικής Ηλικίας (Δ/νση Κοινωνικής Μέριμνας) του Δήμου Τρικκαίων κ. Ράνια Ζαλαβρά και η διευθύντρια του Δημοτικού Ωδείου Τρικάλων κ. Δάφνη Μπίζιου. Κυρίως, παρέστησαν μέλη του γραφείου Τρικάλων της ΕΕΣΚΠ, ασθενείς, συγγενείς, φίλοι, πολίτες που θέλησαν να ενημερωθούν για την ασθένεια, στηρίζοντας, παραλλήλως τη δράση που αναπτύσσεται.

Ευχαριστήριο σε όλους και όλες που συμμετείχαν από τον Δήμο Τρικκαίων, καθώς και σε κάθε παρευρισκόμενο/η στην εκδήλωση, ανέγνωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΕΣΚΠ κ. Κώστας  Μιχαλάκης.

Σε μια εποχή όπου η πολιτιστική παραγωγή συχνά εντάσσεται σε αυστηρά επαγγελματικά και εμπορικά πλαίσια, το Greenbridge επιχειρεί μια διαφορετική προσέγγιση: φιλοξενεί καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, δίνοντας χώρο σε μουσικές, παραστατικές και εικαστικές πρακτικές που κινούνται εκτός mainstream λογικής, ενώ παράλληλα ενισχύει τη ζωντανή αλληλεπίδραση ανάμεσα σε δημιουργούς και όσους συμμετέχουν.

Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται ο Στέλιος Τίγκας, ο οποίος, επιστρέφοντας στα Τρίκαλα μετά από χρόνια στην Αθήνα και το εξωτερικό, αξιοποίησε εμπειρίες από DIY καλλιτεχνικές και κοινοτικές δομές της Ευρώπης για να διαμορφώσει έναν χώρο με υβριδικά χαρακτηριστικά. Έναν χώρο που συνδυάζει πολιτιστικές δράσεις, φιλοξενία καλλιτεχνών και μια ευρύτερη φιλοσοφία συμμετοχικής λειτουργίας.

Το Greenbridge έχει φιλοξενήσει μέχρι σήμερα δεκάδες εκδηλώσεις με συμμετοχές από πολλές χώρες και διαφορετικά καλλιτεχνικά ρεύματα, από την πειραματική ηλεκτρονική μουσική και τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό έως το θέατρο, τη performance art και τις εγκαταστάσεις. Κοινός παρονομαστής παραμένει η έμφαση στη διαδικασία και όχι στο εντυπωσιακό αποτέλεσμα, καθώς και η ανοιχτή πρόσβαση του κοινού μέσω της λογικής της ελεύθερης συνεισφοράς.

Παράλληλα, το εγχείρημα επιχειρεί να σταθεί βιώσιμο μέσα από έναν συνδυασμό πολιτιστικών δραστηριοτήτων και άλλων δημιουργικών πεδίων, ενώ σημαντικό μέρος της φιλοσοφίας του συνδέεται με την έννοια της κοινότητας και της αλληλεγγύης.

Μέσα από αυτή τη λειτουργία, το Greenbridge αναδεικνύεται σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας γενιάς ανεξάρτητων πολιτιστικών χώρων στην Ελλάδα, που επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο παράγεται, παρουσιάζεται και βιώνεται η τέχνη…

-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία του Greenbridge;  Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός ή εμπειρία που σε ώθησε να το ξεκινήσεις;

«Επέστρεψα το 2014 στα Τρίκαλα μετά από σχεδόν 20 χρόνια στην Αθήνα και το εξωτερικό (Αγγλία & Δανία). Όσο έλειπα είχα την ευκαιρία να δω πολλές παραστάσεις σε μη συμβατικούς χώρους (γυμναστήρια, διαμερίσματα, εκκλησίες, δάση, μέσα συγκοινωνίας) και πολλά μείγματα τεχνοτροπιών, συχνά τελείως ετερόκλητων. Η διοργάνωση σε πολλά από αυτά γινόταν από ερασιτέχνες, με αμελητέο εξοπλισμό και budget, και κινητήριο δύναμη την αγάπη για την μουσική, την τέχνη και την κοινότητα. Ταυτόχρονα συνειδητοποίησα ότι οι επιλογές στα Τρίκαλα είναι περιορισμένες κι ότι κάτι έπρεπε να αλλάξει.

To project Greenbridge είναι ένα συνονθύλευμα όλων όσων είδα και με ενέπνευσαν και ταυτόχρονα η προσπάθειά μου να συνεισφέρω στις κοινότητες που με δίδαξαν και με μεγάλωσαν».

-Πριν το Greenbridge, τι έλειπε από την πόλη των Τρικάλων σε επίπεδο καλλιτεχνικής έκφρασης;

«Πέρα από κάποια συναυλιακά, όπως πχ το Horns Up Metal Festival και το πανκ φεστιβάλ Day of Scattering, δεν είχα ποτέ ιδιαίτερη επαφή με τα καλλιτεχνικά δρώμενα της πόλης, ούτε με τους ανθρώπους που ασχολούνται με αυτά κι έτσι δεν έχω καλή εικόνα. Η αίσθηση που έχω είναι πως πάντα υπήρχαν μικρές δημιουργικές κοινότητες στην πόλη, όμως λειτουργούσαν ανεξάρτητα η μία από την άλλη.

Αυτό που έλειπε, ίσως, είναι ένας πόλος έλξης για όσες και όσους αισθάνονται σε ένα βαθμό “ανένταχτοι”, ενώ θέλουν να επικοινωνήσουν και να δημιουργήσουν.

Σ’ αυτό το κομμάτι ευελπιστεί να βοηθήσει ο χώρος μας».

-Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν να κάνεις την ιδέα πράξη;

«Δεν μου φάνηκε πολύ δύσκολο, ίσως επειδή το όραμα είχε διαμορφωθεί εδώ και χρόνια και είχα γενικά τα μάτια μου ανοιχτά για να κάνω το άνοιγμα όταν έβρισκα πρόσφορο έδαφος.

Ένα τεράστιο κομμάτι του project είναι ο χώρος, ο οποίος βρέθηκε εν μέσω Covid, το 2020. Ο συγκεκριμένος χώρος είναι ιδανικός για να στεγάσει μικρές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο ισόγειο, και να φιλοξενήσει άτομα σε καλές συνθήκες στο πατάρι, για όσες και όσους χρειάζονται διανυκτέρευση.

Το άλλο κομμάτι που ήθελε λίγη προσπάθεια και έρευνα ήταν το νομικό/πρακτικό. Δεν ήταν σαφές το πως θα κινηθούμε σχετικά με τη νομική μορφή, τον τρόπο λειτουργίας, τις άδειες κτλ, το όλο εγχείρημα είναι αρκετά πρωτότυπο και δεν υπάγεται εύκολα στις υπάρχουσες μορφές επιχειρήσεων.

Αφού λύθηκαν αυτά τα δύο θέματα, το πρότζεκτ μπήκε σε ράγες».

– Γιατί “Greenbridge”; Τι ιστορία κρύβεται πίσω από το όνομα;

«Ο όρος “green” συχνά χρησιμοποιείται στα Αγγλικά για να περιγράψει κάποιον ερασιτέχνη ή άπειρο στο χώρο του. Επίσης, “Green Βridge” είναι μία δομή που επιτρέπει σε κοπάδια ζώων να διασχίσουν με ασφάλεια λεωφόρους και εθνικές οδούς.

Με την ευκαιρία να αναφέρω πως το project Greenbridge έχει μία σημαντική φιλοζωική πλευρά: στο τέλος κάθε οικονομικού έτους, αφού εκπληρώσουμε τις οικονομικές μας υποχρεώσεις, δωρίζουμε όλο το ποσό που έχει μείνει στο ταμείο μας στο φιλοζωικό κονδύλι του οργανισμού Effective Altruism.

Το όνομα Greenbridge μου άρεσε πολύ ως αναγνωριστικό για μία πρωτοβουλία που στηρίζει ερασιτέχνες και νέους καλλιτέχνες, ενώ δείχνει ενεργό ενδιαφέρον για την καλή μεταχείριση των ζώων».

-Πώς λειτουργεί ο χώρος στην πράξη;

«Την πρώτη χρονιά στείλαμε πολλά μηνύματα σε καλλιτέχνες για να τους συστήσουμε το project και να τους καλέσουμε να παίξουν στο χώρο μας. Στην πορεία, άρχισαν να μας γράφουν πολλές μπάντες που προγραμματίζουν να έρθουν στην Ελλάδα,  συχνά συστήνουν το χώρο μας στους φιλοξενούμενούς τους άλλοι αντίστοιχοι χώροι όπως το KET στην Αθήνα, το Fahrenheit 451 στα Γιάννενα, αλλά και καλλιτέχνες που ήρθαν εδώ και είχαν καλή εμπειρία στο χώρο μας.

Οι περισσότεροι φιλοξενούμενοί μας στήνουν για την παράστασή τους είτε τελείως μόνοι τους, είτε με μικρή βοήθεια από εμάς αν τους λείπει κάποιο καλώδιο ή εξάρτημα. Μετά την παράσταση συνήθως βγαίνουμε όλοι μαζί για ποτό ή φαγητό. Προσωπικά, το after είναι το κομμάτι της όλης εμπειρίας που μου αρέσει περισσότερο, μια και έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε συνολικά τους ανθρώπους που φιλοξενούμε».

-Περίπου πόσοι καλλιτέχνες έχουν περάσει από τον χώρο αυτά τα τρεισήμισι χρόνια;

«Συνολικά έχουμε κάνει περίπου 140 εκδηλώσεις, μπορείτε να τις δείτε όλες εδώ → https://greenbridge.gr/gigs.html Κάποιοι από τους καλλιτέχνες έχουν παίξει περισσότερες από μία φορά».

-Από ποιες χώρες ή περιοχές έχουν έρθει;

«Αγγλία, Αλβανία, Αυστρία, Αυστραλία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελβετία, Ελλάδα, ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ισπανία, Ιταλία, Κένυα, Κύπρο, Μαρόκο, Νότια Κορέα, Ουγγαρία, Περού, Πορτογαλία, Σουηδία, Ταϊβάν, Τουρκία, Τσεχία και Χονγκ Κονγκ».

-Τι είδη τέχνης έχουν φιλοξενηθεί;

«Πολλά είδη μουσικής (ambient, drone, dungeon synth, experimental electronics, folk, hip hop, jazz, lo-fi metal, noise, post punk, psytrance, swing, αναγεννησιακή μουσική, ελεύθερος αυτοσχεδιασμός, πιάνο), θέατρο (αυτοσχεδιαστικό και με σενάριο), χορός (συγχρονος & butoh), εκθέσεις φωτογραφίας, installations, προβολές ταινιών, κουκλοθέατρο, performance art».

-Πες μου μια στιγμή από το Greenbridge που σου έχει μείνει.

«Ένα λάιβ που μου έχει μείνει αξέχαστο είναι η αυτοσχεδιαστική συνεργασία της φίλης μας Ειρήνης Χαριτάκη με το Βέλγο Drone μουσικό VaathV, που είχαμε φιλοξενήσει τον Φλεβάρη του 2024. Ήταν ένα μείγμα ατμοσφαιρικής ηλεκτρονικής μουσικής, σαξοφώνου και φωνητικών πειραμάτων. Αισθάνθηκα ότι το κοινό ήταν πλήρως συντονισμένο με τους μουσικούς, έχασα την αίσθηση του χρόνου, και για λίγο, και του χώρου».

-Ποιο είναι το πιο απρόβλεπτο πράγμα που έχει συμβεί στον χώρο;

«Το πιο γνωστό σχήμα που έχουμε φιλοξενήσει μέχρι στιγμής είναι οι Ak’Chamel από το Τέξας των ΗΠΑ. Παίζουν ένα μυστηριώδες, τελετουργικό folk και φοράνε αυτοσχέδιες στολές και μάσκες. Το βράδυ που έπαιξαν στη Greenbridge, τον Οκτώβρη του 2024, είχε ακόμα αρκετή ζέστη και ο χώρος ήταν γεμάτος, με αποτέλεσμα ο ένας εκ των δυο performers να έχει σκάσει πραγματικά από τη ζέστη. Ενώ βρισκόταν στον πάνω όροφο και έκανε κάποιους λαρυγγισμούς, εξαφανίστηκε για 5’ και επανήλθε για να τελειώσει τη συναυλία.

Την επόμενη μέρα που τους έβγαλα για φαγητό μου εκμυστηρεύτηκε ότι μπήκε να κάνει ένα ντους πριν τη λήξη της συναυλίας».

-Πώς επιλέγεις ποιος θα παρουσιάσει έργο; Είναι εντελώς ανοιχτό;

«Τελείως ανοιχτό. Δεν έχουμε ποιοτικά κριτήρια, προσπαθούμε να εστιάζουμε στο θάρρος που χρειάζεται για να παρουσιάσει κανείς μπροστά σε κοινό, και στην ανάγκη που έχει να παίξει, και (πολύ) λιγότερο στην τεχνική κατάρτιση».

-Ποια είναι η βασική φιλοσοφία πίσω από την «ελεύθερη συνεισφορά» και ποια είναι η ανταπόκριση του κοινού;

«Η “ελεύθερη συνεισφορά” πετυχαίνει δύο σημαντικά πράγματα: καταρχάς, κάνει το χώρο προσβάσιμο σε άτομα που θέλουν να είναι στις εκδηλώσεις μας, αλλά ίσως δυσκολεύονται στο οικονομικό κομμάτι. Παράλληλα, μετατρέπει την παραδοσιακά εμπορική σχέση καλλιτέχνη-κοινού σε σχέση συμμετοχής και συνδιαμόρφωσης μίας κοινής εμπειρίας.

Η ανταπόκριση του κοινού στην ελεύθερη συνεισφορά είναι εξαιρετική. Όσες και όσοι έρχονται στις εκδηλώσεις μας αντιλαμβάνονται και στηρίζουν τη φιλοσοφία του χώρου με τρόπο πολύ γενναιόδωρο!

Να πω με αυτή την ευκαιρία ότι ολόκληρο το ποσό που συλλέγεται από τις δωρεές που καταλήγουν στον κουμπαρά μας σε κάθε εκδήλωση δίνεται στους καλλιτέχνες που έπαιξαν. Η Greenbridge φιλοξενεί και οργανώνει, το κοινό στηρίζει οικονομικά».

-Πώς διατηρείται ένας τέτοιος χώρος οικονομικά βιώσιμος;

«Εκτός από τους ΚΑΔ καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, η Greenbridge AMKE χρησιμοποιεί και τον ΚΑΔ παροχής υπηρεσιών πληροφορικής, μια και είναι το αντικείμενο σπουδών και εργασίας μου εδώ και περίπου 25 χρόνια. Έτσι, ένα μεγάλο κομμάτι των εξόδων καλύπτεται από δική μου προσωπική εργασία. Πέρα από αυτό, δεχόμαστε δωρεές από το κοινό -> https://greenbridge.gr/index.html#Support.

Όλα μας τα οικονομικά στοιχεία είναι ανοιχτά και μπορείτε να τα δείτε σε αυτό το σύνδεσμο αναλυτικά -> https://greenbridge.gr/reports.html

-Είναι το Greenbridge περισσότερο χώρος τέχνης ή κοινότητα;

«Το αισθάνομαι περισσότερο σαν κοινότητα. Το κομμάτι της τέχνης είναι το ιδανικό εργαλείο για να συναντιόμαστε και να μικραίνουμε την απόσταση που υπάρχει ανάμεσά μας».

-Νιώθεις ότι έχει διαμορφωθεί μια “ταυτότητα” του Greenbridge;

«Έτσι νομίζω. Ίσως όχι τόσο του χώρου, όσο των φίλων του χώρου: άνθρωποι με ανοιχτό μυαλό και ανοιχτή καρδιά, με ανοχή στο διαφορετικό, με καλλιτεχνικές και γενικότερες ανησυχίες, με διάθεση να συνεισφέρουν, να συγκινηθούν, να ξεβολευτούν».

-Ποιο είναι το πιο όμορφο πράγμα που έχεις δει να συμβαίνει εκεί μέσα;

«Ένα εξαιρετικό, συγκινητικό event ήταν το Greenbridge Manifesto που ετοίμασε η Ίρις Μπουρνάζου, ο Βασίλης Λάτσιος και ο Γιάννης Καραγιώργος τον Δεκέμβρη του 2025. Ήταν όχι απλά η καλύτερη χρήση ολόκληρου του χώρου που έχει γίνει ποτέ, ήταν η καλύτερη χρήση του χώρου που θα μπορούσα να φανταστώ».

-Υπήρξε κάποια παρόμοια πρωτοβουλία στο εξωτερικό που σε ενέπνευσε;

«Πολλές. Με έχουν εμπνεύσει πολύ οι DIY (Do It Yourself) μουσικές κοινότητες με τις οποίες έχω έρθει σε επαφή, κυρίως το Ungdomshuset της Κοπεγχάγης και η Metelkova στη Λιουμπλιάνα. Επίσης με έχουν επηρεάσει πολύ τα hackerspaces και hackerfests του εξωτερικού που έχουν την ίδια νοοτροπία DIY και αλληλεγγύης, από τα οποία ξεχωρίζω το Chaos Communication Camp που  γίνεται κάθε τέσσερα χρόνια λίγο έξω από το Βερολίνο και το project Noisebridge στην Καλιφόρνια. Τέλος το Couchsurfing στο οποίο ήμουν μέλος για μία δεκαετία και με δίδαξε πολλά πράγματα για τη φιλοξενία, καθώς επίσης και το άλμα πίστης που χρειάζεται για να ανοίξουμε το σπίτι μας σε έναν “ξένο”».

-Τι σημαίνει το Greenbridge για σένα προσωπικά;

«Είναι κατά κάποιο τρόπο μία προέκταση του εαυτού μου, των πραγμάτων που με ενδιαφέρουν, που με συγκινούν και θέλω να στηρίξω, ένα μικροκλίμα όπου αισθάνομαι ελευθερία».

-Τι ΔΕΝ είναι το Greenbridge;

«Παρότι νομικά είμαστε μία Αστική, Μη Κερδοσκοπική Επιχείρηση (ΑΜΚΕ), δεν το αισθάνομαι ως επιχείρηση».

-Αν έπρεπε να το εξηγήσεις σε κάποιον σε μία πρόταση, τι θα έλεγες;

«Ένα καλλιτεχνικό-τεχνολογικό στέκι με φιλοδοξίες που ξεφεύγουν από τα στενά όρια ενός τέτοιου στεκιού».

-Πώς βλέπεις την εναλλακτική σκηνή στην Ελλάδα σήμερα;

«Έχουμε πολλούς δημιουργικούς ανθρώπους σε διάφορα είδη τέχνης. Μέσω της Greenbridge, είχαμε την χαρά να γνωρίσουμε πολλά άτομα που εκπέμπουν στο ίδιο μήκος κύματος με εμάς.

Υπάρχει πολλή κινητικότητα στο χώρο του αυτοσχεδιασμού, τόσο στο θέατρο όσο και στη μουσική. Προσωπικά, ήμουν πάντα κοντά στα punk στέκια της χώρας, και στο punk ήθος γενικότερα, με προσωπικό αγαπημένο, και μεγάλη πηγή έμπνευσης, το Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Καρδίτσας που φιλοξενούσε τις συναυλίες της DIY ομάδας Κομψόγναθος, και δυστυχώς “έκλεισε” στις αρχές του 2025. Μας λείπει πολύ».

-Ποιο είναι το όραμά σου για το Greenbridge τα επόμενα χρόνια;

«Εκτός από το καλλιτεχνικό κομμάτι που έχει πάει εξαιρετικά καλά και το φιλοζωικό που ανέφερα πιο πάνω, υπάρχει και το κομμάτι της πληροφορικής και του ανοιχτού λογισμικού με το οποίο έχω επίσης μία σχέση αγάπης μέσω της δουλειάς μου.

Το όραμα της Greenbridge ειναι να φέρει πιο κοντά τις κοινότητες των καλλιτεχνών και των hackers. Η αίσθηση που έχω είναι ότι οι δυο κοινότητες έχουν πολύ περισσότερα κοινά απ’ ότι μπορεί να φανταστεί κανείς. Αν γνωριστούν και συνεργαστούν δημιουργείται μια εκρηκτική δυναμική που κανείς δεν γνωρίζει που μπορεί να οδηγήσει».

-Γιατί πιστεύεις ότι χρειάζονται χώροι σαν το Greenbridge σήμερα;

«Χώροι σαν το project μας βοηθούν πολύ να πλησιάσουμε ο ένας τον άλλο. Αυτό είναι σημαντικό για τις κοινωνίες μας. Πιστεύω ότι οι κοινωνίες μας μπορούν να αλλάξουν εκ βαθέων, με οργανικό τρόπο, μέσα από μικρές εστίες πολιτισμού, συνδέσεων και ελεύθερης έκφρασης όπως η Greenbridge».

-Πολλοί άνθρωποι από τα Τρίκαλα βρίσκουν στο Greenbridge μια σπάνια ευκαιρία να εκφράσουν την καλλιτεχνική τους πλευρά και νιώθουν μεγάλη ευγνωμοσύνη για την ύπαρξή του. Έχω ακούσει αρκετούς να λένε πόσο τυχεροί νιώθουν που υλοποίησες αυτό το εγχείρημα. Το εισπράττεις αυτό; Τι σημαίνει για σένα;

«Το εισπράττω καθημερινά και μου δίνει τεράστια χαρά, συγκίνηση και δύναμη να συνεχίσω. Νομίζω πως μέσα στα τελευταία τρία χρόνια έχω ακούσει περισσότερα ευχαριστώ και δει περισσότερα χαμόγελα απ’ όσα στα προηγούμενα 44 χρόνια ζωής μου μαζί.

Είναι μία ανταμοιβή που δε συγκρίνεται με καμία χορηγία ή επιδότηση».

Greenbridge

DIY Χώρος Εκδηλώσεων

Φιλίππου 5, Τρίκαλα

https://greenbridge.gr

space@greenbridge.gr

https://www.facebook.com/greenbridgetrikala

https://www.instagram.com/greenbridgetrikala/

Με λίγα λόγια, ένα έγγραφο του Υπουργείου Υγείας σχετικά με τις απίθανα επικίνδυνες συνέπειες της κατάποσης (!) πικροδάφνης, χρησιμοποιήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας για να προταθεί εκρίζωση του φυτού από σχολικές αυλές. οι γεωπόνοι, που μάλλον ξέρουν κάτι παραπάνω, είπαν με απλά λόγια ότι όλα αυτά είναι τόσο πιθανό να συμβούν, όσο και το να αναστηθεί ο Ελβις (ο οποίος δεν έχει πεθάνει βέβαια).

Εγγραφο 1: ΕΟΔΥ – Υπουργείο Υγείας

«Τοξικότητα και κίνδυνοι από το φυτό πικροδάφνη (Nerium oleander)». Ετσι τιτλοφορείται ένα έγγραφο του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), το οποίο απέστειλε το Υπουργείο Υγείας στο συνάδελφό του της Παιδείας με αριθμό πρωτοκόλλου Δ1ε/Γ.Π.5468/19/02/26, από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας & Υγιεινής Περιβάλλοντος.

Το έγγραφο είναι μια πεντασέλιδη έκθεση (ΔΕΙΤΕ ΤΗ ΟΛΗ ΕΔΩ) σχετικά με κινδύνους της πικροδάφνης. Σύμφωνα με αυτό, στο κεφάλαιο με τίτλο «Κίνδυνοι σε σχολικά περιβάλλοντα και σε δημόσιους χώρους που μπορεί να υπάρξουν παιδιά» (δηλαδή παιδικές χαρές, αυλές, δρόμους, γειτονιά, πιλοτές… παντού) τονίζεται:
Το σχολικό περιβάλλον αλλά και δημόσιοι χώροι που μπορεί να υπάρξουν παιδιά όπως πάρκα αναψυχής, παιδικές χαρές, πεζοδρόμια, κήποι σπιτιών, μπορεί να ενέχουν κινδύνους για πιθανή έκθεση στο φυτό της πικροδάφνης για τους παρακάτω λόγους:
1. Ύπαρξη ευαίσθητου πληθυσμού:
Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα λόγω του χαμηλότερου σωματικού βάρους και της μεγαλύτερης πιθανότητας τυχαίας κατάποσης ή επαφής.
2. Αυξημένη πιθανότητα επαφής λόγω ελκυστικότητας φυτού:
Η πικροδάφνη επιλέγεται συχνά ως φυτό σε εξωτερικούς χώρους (π.χ., κήπους, αυλές, προαύλιους χώρους) επειδή έχει φωτεινά (ρόζ ή λευκά) άνθη και απαιτεί ελάχιστη συντήρηση. Ωστόσο, αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να προσελκύσουν μικρά παιδιά, τα οποία είναι εκ φύσεως περίεργα και είναι πιο πιθανό να εκτεθούν κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων σε εξωτερικούς χώρους, όπως να μαζεύουν τα άνθη ή τα φύλλα. Είναι επίσης πιθανό να δοκιμάσουν ή να μασήσουν μέρη του φυτού ή να τρίψουν τα μάτια ή το στόμα τους μετά την επαφή με το φυτό.
3. Κίνδυνος εισπνοής καπνού:
Ο καπνός από την πιθανή καύση των φυτών πικροδάφνης (π.χ. κλαδιά) στο χώρο του σχολείου ή σε άλλους δημόσιους χώρους από προσωπικό καθαρισμού απελευθερώνει τοξικές αναθυμιάσεις και η εισπνοή του καπνού μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος.
4. Ανεπαρκής ενημέρωση και επισήμανση:
Οι εκπαιδευτικοί, το προσωπικό, καθαρισμού και συντήρησης κήπων, σχολικών προαύλιων χώρων, παιδικών χαρών ενδέχεται να μην γνωρίζουν τους κινδύνους που ενέχει η παρουσία της πικροδάφνης. Επιπλέον, είναι πιθανό να μην υπάρχει επισήμανση των φυτών στους χώρους αυτούς.

Εγγραφο 2: Υπουργείο Παιδείας

Επομένως το Υπουργείο Παιδείας με άμεσα αντανακλαστικά (πήρε το έγγραφο του Υπουργείο Υγείας στις 19 Φεβρουαρίου και) στις 4 Μαρτίου απέστειλε τη δική του εγκύκλιο Φ12α/26862/Δ4 με τίτλο «Ενημέρωση αναφορικά με την τοξικότητα του φυτού της πικροδάφνης και τη χρήση αυτού σε χώρους πρασίνου» (από τη Γενική Γραμματεία Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής)

Επισυνάπτει το προηγούμενο έγγραφο και επισημαίνει σε όλες τις περιφερειακές διευθύνσεις εκπαίδευσης και, κατ’ επέκταση, σε όλα τα σχολεία της χώρας

Δε λέει ότι πρέπει να γίνει κάτι. Απλώς, το έγγραφο του Υγείας, δλδ του ΕΟΔΥ, αναφέρει κάπου στα μέτρα πρόληψης ενάντια στον εχθρό με το όνομα «πικροδάφνη»:

Το έγγραφο ΕΔΩ

Πρόληψη σε περιβάλλοντα όπου υπάρχει πικροδάφνη

Καθώς η πρόληψη είναι πολύ σημαντική και η πικροδάφνη βρίσκεται παντού, συστήνονται τα κάτωθι:

1. Απομάκρυνση των φυτών πικροδάφνης: Συστήνεται να απομακρύνονται οι πικροδάφνες από δημόσιους χώρους που μπορεί να υπάρξουν παιδιά, όπως σχολεία, αλλά και πάρκα αναψυχής, παιδικές χαρές, πεζοδρόμια και φυσικά από τους κήπους των σπιτιών. Τα φυτά πικροδάφνης πρέπει να αντικατασταθούν με μη τοξικά, ασφαλή για παιδιά φυτά.
2. Ενημέρωση: Συστήνεται τα μέλη της σχολικής κοινότητας (εκπαιδευτικοί, προσωπικό, γονείς, σχολικοί νοσηλευτές, καθαριστές), κηπουροί δημόσιων χώρων, υπάλληλοι δήμων και προσωπικό παιδικών χαρών να ενημερωθούν ώστε να αναγνωρίζουν το φυτό πικροδάφνη, να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες σε περίπτωση έκθεσης και να ακολουθούν ασφαλείς πρακτικές διαχείρισης των φυτών.
3. Εκπαίδευση: Συστήνεται τα παιδιά να εκπαιδευτούν ώστε να αναγνωρίζουν και να αποφεύγουν την επαφή με το φυτό πικροδάφνη.
4. Έλεγχος πρόσβασης και σήμανση: Αν η απομάκρυνση δεν είναι άμεσα εφικτή και μέχρι να αφαιρεθούν τα φυτά πικροδάφνης, συστήνεται η περίφραξη των περιοχών με τις πικροδάφνες ώστε να αποτραπεί η πρόσβαση των παιδιών.

Επιπλέον, συστήνεται η σήμανση των φυτών ως τοξικά.

Δηλαδή, αν δεν εκριζωθεί η πικροδάφνη που, είπαμε, μπορεί να ελκύσει έναν πιτσιρικά και να αρχίσει να τη μασάει, να μπει μια πινακίδα τύπου «Προσοχή, τοξική πικροδάφνη. Stay away».

Εγγραφο 3: Γεωτεχνικοί

Εδώ παρεμβαίνουν οι γεωτεχνικοί. Δηλαδή η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (ΠΕΓΓΕΠ), που λέει:

1. Δεν ξέρουμε κανένα περιστατικό δηλητηρίασης σε μαζική κλίμακα από πικροδάφνη
   2. Δεν υπάρχει ανάλυση επικινδυνότητας στο έγγραφο του ΕΟΔΥ
   3. Από 22.000 δηλητηριάσεις που κάθε χρόνο παθαίνουν παιδιά (0-14 ετών), σε πικροδάφνη αποδόθηκαν…. 4. Επίσης, μόλις 78 από φυτά και μανιτάρια γενικά
   4. Υπάρχουν κι άλλα τοξικά φυτά
   5. Με εκρίζωση πικροδάφνης, εκριζώνουμε «αυτοφυή, ενδημική και εγκλιματισμένη βλάστηση»
   6. Η εκρίζωση τόσο πολλών φυτών είναι «κάτι πρακτικά αδύνατο, οικονομικά ασύμφορο και επιστημονικά έωλο».
   7. Αν οι Δήμοι εκριζώσουν τα φυτά αυτά, θα πρέπει να επιβαρύνουν με τεράστια ποσά τους προϋπολογισμούς τους
   8. Η πικροδάφνη, αντίθετα, «απαιτεί ελάχιστη διαχείριση» και «ανταποκρίνεται στις δύσκολες συνθήκες του αστικού περιβάλλοντος».
   9. Μέχρι το 2030 δεν επιτρέπεται καμία μείωση του αστικού πρασίνου, αλλά αντιθέτως απαιτείται η ενίσχυσή του.

Η πικροδάφνη είναι…

«..αναπόσπαστο στοιχείο του ελληνικού τοπίου. Ως αυτοφυές, αειθαλές είδος, διακρίνεται για την αντοχή του σε ακραίες συνθήκες ξηρασίας και ρύπανσης, συμβάλλοντας καθοριστικά στη σταθεροποίηση εδαφών, τη δέσμευση μικροσωματιδίων και την ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας. Πέρα από την περιβαλλοντική της αξία, είναι «μπολιασμένη» στη συλλογική μνήμη μέσα από τις αναφορές του Θεόφραστου και του Διοσκουρίδη, αλλά και τη δημοτική μας ποίηση, παραμένοντας ένας ζωντανός οργανισμός που συνδέει την ελληνική παράδοση με τις σύγχρονες ανάγκες του αστικού πρασίνου», λέει η ΠΕΓΓΕΠ

Και τι να κάνουμε;

Απλά πράγματα, λένε πάλι οι ειδικοί:

1. Τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε χώρους υψηλής συγκέντρωσης παιδιών.
2. Εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, εκπαιδευτικούς, εργαζόμενους στα σχολεία και γονείς, ώστε να αναγνωρίζουν τα φυτά καταρχήν της σχολικής αυλής τους και τις ιδιότητες τους
3. Ορθολογική Διαχείριση του φυτικού υλικού και των φυτικών υπολειμμάτων
4. Σύνταξη προδιαγραφών για τη διαμόρφωση των σχολικών αυλών, παιδικών χαρών και παιδικών κήπων

«Η ΠΕΕΓΕΠ επιθυμεί την διεπιστημονική συζήτηση με στόχο την ασφάλεια των πολιτών, χωρίς όμως την υποβάθμιση και καταστροφή του αστικού οικοσυστήματος». Και φυσικά «ως διεπιστημονικός Σύλλογος όλων των επιστημόνων και επαγγελματιών που ασχολούνται με το Αστικό / Περιαστικό Πράσινο εκφράζει την αντίθεση της στην εκρίζωση της Πικροδάφνης».

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΕΔΩ

Εγγραφο 3: Μηχανικοί

Στην όλη υπόθεση παρενέβη μέχρι και το ΤΕΕ. Ο πρόεδρός του δηλαδή, Γιώργος Στασινός, ο οποίος από την αρχή βάζει σε εισαγωγικά την «εγκύκλιο», όπως αναφέρει, υπηρεσιακών παραγόντων του Υπουργείου Παιδείας.
Και θέτει συγκεκριμένα ζητήματα:

– Αστοχίας: «Η επιλογή του τρόπου και των ειδών φύτευσης στο αστικό περιβάλλον είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να επαφίεται σε μια μονοδιάστατη εγκύκλιο της διοίκησης».

– Κινδύνου: «Οι συγκεκριμένες συστάσεις του ΕΟΔΥ αποτελούν οδηγό για τις πιθανές επιπτώσεις, σε θέματα δημόσιας υγείας, από ατυχή ή κακή χρήση μέρους των φυτών, επομένως αποτελεί, τουλάχιστον εν μέρει, ανάλυση διακινδύνευσης.

– Νομικών αναγκαιοτήτων: «Κάθε τέτοια συντονισμένη ενέργεια (…) προσιδιάζει σε σχέδιο ή πρόγραμμα της διοίκησης και οφείλει να έχει προηγηθεί διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης ή να έχει εγκύρως εκτιμηθεί ότι δεν απαιτείται».

– Περιβαλλοντικών αναγκαιοτήτων: «Πέραν νομικών ή διοικητικών επιχειρημάτων ή πρακτικών, κάθε ανάλογη ή αντίστοιχη πρωτοβουλία οφείλει, σήμερα, περισσότερο από ποτέ, να προτάσσει το αυτονόητο σήμερα περιβαλλοντικό ισοζύγιο».

– Διοικητικών ελλείψεων: «Δεν αποτελεί καλό παράδειγμα διοικητικής λειτουργίας ή κρατικής αποτελεσματικότητας η αποστολή «εγκυκλίων» με βαρύ αποτύπωμα σε ουσιαστικές και οικονομικές επιπτώσεις, χωρίς να παρέχεται κατεύθυνση χρηματοδότησης των αναγκαίων κινήσεων ή έστω να έχει διενεργηθεί τουλάχιστον αρχική εκτίμηση των δημοσιονομικών επιπτώσεων».

– Επιστημονικών αναγκαιοτήτων: «Η αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων (…)  δεν μπορεί να αποτελούν προϊόν μονο-επιστημονικής προσέγγισης αλλά αντίθετα είναι απαραίτητο να τίθεται υπό μελέτη, εκτίμηση και σύσταση πολύ-επιστημονικής ομάδας».

– Υπεράσπισης του φυτού: «Το ΤΕΕ επισημαίνει ότι κάθε αστική φύτευση αποτελεί λύση βασισμένη στη φύση (nature-based solution) και συμβάλλει στην περιβαλλοντική αναβάθμιση του αστικού ιστού. Είναι απαραίτητη διότι μπορεί να συνεισφέρει ταυτόχρονα σε περιβαλλοντικούς, ενεργειακούς, υγειονομικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς στόχους, υπό την προϋπόθεση ορθού σχεδιασμού, κατασκευής και συντήρησης. Επομένως κάθε εκτεταμένου τύπου αλλαγή πρέπει να εκτιμά τις σχετικές επιπτώσεις και ως στοιχείο του δημοσίου συμφέροντος».

Αναλυτικά ΕΔΩ  ή ΤΕΕ

Οι εισηγήσεις έγιναν από ανθρώπους που γνωρίζουν σε βάθος τα ζητήματα της εργασιακής ασφάλειας και των εργατικών δικαιωμάτων και συγκεκριμένα από τον δικηγόρο Θανάση Καμπαγιάννη, τον εργατολόγο, επίκουρο καθηγητή στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου και πρώην ειδικό γραμματέα της Επιθεώρησης Εργασίας Απόστολο Καψάλη, τον καθηγητή Υγιεινής, Κοινωνικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας της Ιατρικής του ΑΠΘ Αλέξη Μπένο και τον συνδικαλιστή της ΔΕΗ και εναερίτη Δημήτρη Καπέλα.

Οι ομιλητές επικεντρώθηκαν στην υπόθεση της «Βιολάντα», αναδεικνύοντας τις σοβαρές ελλείψεις στους ελέγχους, την υποστελέχωση των επιθεωρήσεων και την αδυναμία εφαρμογής των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας, ενώ υπογράμμισαν τον κρίσιμο ρόλο των εργατικών σωματείων και της κοινωνικής κινητοποίησης για την εξασφάλιση δικαιοσύνης.

«Οποιοδήποτε εργατικό συμβάν εμείς το ονομάζουμε έγκλημα»

Αρχικά ο Αλέξης Μπένος έκανε μια ιστορική αναδρομή στην περίοδο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η εργατική δύναμη απέκτησε ιδιαίτερη αξία για την ανοικοδόμηση των οικονομιών. Σε αυτό το πλαίσιο αναπτύχθηκαν τα εθνικά συστήματα υγείας και ενισχύθηκε η έννοια της υγιεινής και ασφάλειας στην εργασία, με αναγνώριση ότι η εργασία περιλαμβάνει πολλαπλούς κινδύνους όπως έκθεση σε ακτινοβολία, θόρυβο, θερμότητα, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες, αλλά και εργονομικούς και ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σχέση ανάμεσα στην εργασία και την ασθένεια ή τον θάνατο. Όπως ανέφερε, ο ορισμός των επαγγελματικών κινδύνων πρέπει να είναι διευρυμένος και να περιλαμβάνει όχι μόνο όσα συμβαίνουν μέσα στον χώρο εργασίας, αλλά και όσα συνδέονται αιτιακά με αυτόν. Έφερε ως παράδειγμα έναν οικοδόμο που μπορεί να πεθάνει από έμφραγμα στο σπίτι του εξαιτίας της έντασης και της καταπόνησης της εργασίας του, γεγονός που συχνά αμφισβητείται από την εργοδοσία ως επαγγελματικό νόσημα.

«Η διαδικασία της εργασίας είναι κάτι που σχεδιάζεται από ανθρώπινα μυαλά και ανθρώπινα χέρια, άρα πρέπει να σχεδιάζεται ώστε να μην υπάρχει καν ο κίνδυνος. Μ’ αυτή την έννοια δεν υπάρχει ατύχημα. Είναι κακός και ελλιπής σχεδιασμός και μη εφαρμογή κανόνων. Οποιοδήποτε εργατικό συμβάν εμείς το ονομάζουμε έγκλημα».

Παράλληλα επισήμανε την υποβάθμιση της ιατρικής της εργασίας στην Ελλάδα. Αντί να αποτελεί μια εξειδικευμένη επιστημονική ειδικότητα που ασχολείται με την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, έχει ενταχθεί σε ένα γενικότερο πλαίσιο όπου οποιαδήποτε ιατρική ειδικότητα μπορεί να ασκεί τον ρόλο του γιατρού εργασίας.

Σημαντικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί και η ιδιωτικοποίηση των ελέγχων υγιεινής και ασφάλειας. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται από ιδιωτικές εταιρείες που πληρώνονται από τις ίδιες τις επιχειρήσεις τις οποίες καλούνται να ελέγξουν. Η εναλλακτική, όπως υποστήριξε, θα ήταν η δημιουργία μιας δημόσιας υπηρεσίας υγείας και ασφάλειας στην εργασία, ενταγμένης στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και ειδικότερα στις δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Τόνισε επίσης ότι υπάρχει συστηματική υποκαταγραφή εργατικών συμβάντων, καθώς τα επίσημα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τα περιστατικά στον αγροτικό τομέα, τη μαύρη και άτυπη εργασία, τους μετανάστες εργαζόμενους, αλλά ούτε και τα τροχαία ατυχήματα κατά τη μετάβαση προς και από την εργασία που συνδέονται με πολύωρη κόπωση και εξάντληση.

Καταλήγοντας σημείωσε ότι η πραγματική προστασία της υγείας στην εργασία απαιτεί σχεδιασμό, επενδύσεις και αλλαγή προτεραιοτήτων στην παραγωγική διαδικασία, θέτοντας την ανθρώπινη ζωή πάνω από το κέρδος. «Εδώ βρίσκεται και το δίλημμα που συχνά ακούγεται: τα κέρδη τους ή οι ζωές μας», ανέφερε.

Η έκρηξη στη Βιολάντα μέσα στο πλαίσιο της απορρύθμισης της εργασίας

Από την πλευρά του ο Απόστολος Καψάλης τόνισε ότι για να κατανοηθεί ουσιαστικά η εργατοκτονία στη Βιολάντα δεν αρκεί να εξεταστεί μόνο το ίδιο το συμβάν της έκρηξης, αλλά το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο συνέβη. Όπως υποστήριξε, από το 2010 και μετά στην Ελλάδα εξελίσσεται ένας «κοινωνικός πόλεμος» ανάμεσα στον πόλο του κεφαλαίου και τον πόλο της εργασίας, με την εργοδοτική πλευρά να υπερισχύει προς το παρόν.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μέσα σε αυτό το περιβάλλον έχει διαμορφωθεί ένα αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης της εργασίας που υποβαθμίζει τα εργασιακά δικαιώματα και τον ρόλο των εργαζομένων ακόμη και σε ζητήματα πρόληψης επαγγελματικών κινδύνων. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση τόσο ως προς τα εργασιακά δικαιώματα, όσο και ως προς τους ελέγχους στους χώρους εργασίας.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι έχει διαμορφωθεί μια νέα εργασιακή συνείδηση, στην οποία η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία περνούν σε δεύτερη μοίρα. «Οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες έχουν παραιτηθεί εντελώς από την προσπάθεια να έχουν μια αξιοπρεπή εργασία στο χώρο δουλειάς, πέρα από τις αμοιβές που είναι ένα ζήτημα. Για παράδειγμα σε μια χώρα που δεν έχουμε καθόλου συλλογικές συμβάσεις, δεν έχουμε καθόλου θεσμούς εργατικού ελέγχου στην επιχείρηση».

Ενδεικτικά ανέφερε ότι στο 73% των επιχειρήσεων δεν υπάρχει συνδικαλιστικός εκπρόσωπος, συμβούλιο εργαζομένων ή επιτροπή υγείας και ασφάλειας, παρότι προβλέπονται από τη νομοθεσία.

Υπενθύμισε επίσης ότι ο νόμος επιτρέπει στους εργαζόμενους να απομακρύνονται από τον χώρο εργασίας όταν εκτιμούν ότι υπάρχει άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για την υγεία τους, χωρίς να υφίστανται συνέπειες. Ωστόσο, αυτό το δικαίωμα ενεργοποιείται μόνο όταν ο κίνδυνος καταγγελθεί επίσημα.

Τέλος, προειδοποίησε ότι τα εργατικά ατυχήματα ενδέχεται να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια, λόγω της αύξησης του ορίου ηλικίας των εργαζομένων, της επέκτασης του εργάσιμου χρόνου και των αδυναμιών των ελεγκτικών μηχανισμών. Όπως κατέληξε, απαιτείται επαναφορά του εργατικού ζητήματος στο επίκεντρο των κοινωνικών και πολιτικών διεκδικήσεων, με στόχο την ουσιαστική προστασία της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας.

«Τέσσερα έως πέντε θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα κάθε χρόνο στη ΔΕΗ»

Ο Δημήτρης Καπέλας, με εμπειρία 38 ετών στη ΔΕΗ, αναφέρθηκε στις αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στην επιχείρηση και στις συνέπειές τους για την ασφάλεια των εργαζομένων. Όπως σημείωσε, ο κατακερματισμός και η ιδιωτικοποίηση δραστηριοτήτων της εταιρείας έχουν οδηγήσει σε επιδείνωση των συνθηκών εργασίας, με αποτέλεσμα να καταγράφονται κάθε χρόνο τέσσερα έως πέντε θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις πρότυπες σχολές εκπαίδευσης που λειτουργούσαν παλαιότερα στη ΔΕΗ, όπου οι εργαζόμενοι εκπαιδεύονταν συστηματικά σε ζητήματα ασφάλειας και πρακτικής άσκησης. Όπως τόνισε, αυτές οι δομές εκπαίδευσης δεν λειτουργούν πλέον ή υπολειτουργούν.

Παράλληλα, περιέγραψε τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν σήμερα στη μεγαλύτερη ενεργειακή επιχείρηση της χώρας, επισημαίνοντας ότι τα προβλήματα δεν αφορούν μόνο στην ασφάλεια των εργαζομένων αλλά και στην ασφάλεια των πολιτών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συντήρηση πολλών υποσταθμών δεν έχει πραγματοποιηθεί από το 2010, κυρίως λόγω έλλειψης προσωπικού, ενώ δημιουργούνται νέες διευθύνσεις χωρίς να υπάρχει το απαραίτητο στελεχιακό δυναμικό για να τις υποστηρίξει.

«Η πίεση της κοινωνίας θα φέρει δικαιοσύνη»

Ο Θανάσης Καμπαγιάννης στο πλαίσιο της εισήγησής του τόνισε ότι ζούμε σε μια περίοδο όπου η ανθρώπινη ζωή φαίνεται να έχει υποτιμηθεί, ενώ στον δημόσιο λόγο καλλιεργείται ένα ψευδές δίλημμα: «ασφάλεια ή εργασία». Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για μια τεχνητή αντίθεση που παρουσιάζει την προστασία της ζωής των εργαζομένων ως εμπόδιο για την απασχόληση, ενώ το πραγματικό ζητούμενο είναι να συνυπάρχουν και τα δύο.

Αναφέρθηκε σε δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών (Α. Γεωργιάδη), σημειώνοντας ότι παρεμβάσεις που έγιναν από την εκτελεστική εξουσία στις πρώτες ημέρες μετά το δυστύχημα επιχειρούσαν να προδικάσουν το αποτέλεσμα της έρευνας, παρουσιάζοντας το εργοστάσιο ως πλήρως ελεγχόμενο και σύννομο. Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιες τοποθετήσεις μπορούν να επηρεάσουν τη δικαστική διερεύνηση.

Υποστήριξε ότι στην Ελλάδα υπάρχει η αντίληψη πως το κράτος ή οι ισχυροί οικονομικοί παράγοντες δεν μπορούν εύκολα να βρεθούν στη θέση του κατηγορουμένου. Αυτό, όπως είπε, έχει φανεί και σε άλλες μεγάλες υποθέσεις, όπου η ευθύνη ισχυρών φορέων δύσκολα διερευνάται.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία των τοπικών κινητοποιήσεων, της αντίδρασης του Εργατικού Κέντρου, των απεργιών και των συγκεντρώσεων. Όπως σημείωσε, η κοινωνική πίεση συνέβαλε στο να αντιμετωπιστεί η υπόθεση πιο αυστηρά νομικά, με σοβαρότερη κατηγορία.

Τόνισε ότι η ύπαρξη εργατικών σωματείων και συλλογικών μορφών οργάνωσης στους χώρους δουλειάς αποτελεί βασικό στοιχείο δημοκρατίας και πως παρά τη συστηματική απαξίωσή τους, τα σωματεία είναι κρίσιμος μηχανισμός υπεράσπισης των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

Ο γνωστός δικηγόρος κατέληξε επισημαίνοντας πως «χρειάζεται να υπάρχει μια πρωτοβουλία στήριξης αυτών των πέντε οικογενειών και δεν εννοώ τόσο υλικής, εννοώ πολιτική στήριξη στο δικαστήριο που έχουμε μπροστά.  Το χειρότερο λάθος που έχουμε να κάνουμε είναι να αφήσουμε απερίσπαστη την Δικαιοσύνη να κάνει το έργο της. Είναι βέβαιο ότι δεν πρόκειται να το κάνει αν την αφήσουμε απερίσπαστη. Άρα χρειάζεται προσπάθεια αλληλεπίδρασης με τις ίδιες τις οικογένειες, με τους δικηγόρους τους προκειμένου να φτάσει αυτή η υπόθεση σε μια απόδοση δικαιοσύνης που να την λογαριάζουν οι εργοδότες. Να την έχουν στο μυαλό τους ότι αυτό μπορεί να σου συμβεί αν έχεις την κατάσταση την οποία είχε το συγκεκριμένο εργοστάσιο. Κι αυτό είναι ένας συγκεκριμένος λόγος να αλλάξει τον συσχετισμό».

Ο δημοσιογράφος, μεταφραστής και επιμελητής εκδόσεων Γιάννης Ανδρουλιδάκης και ο εκπαιδευτικός και διευθυντής του «Σημείου για τη μελέτη και την αντιμετώπιση της ακροδεξιάς» Κωστής Παπαϊωάννου συζήτησαν για το πώς ο νέος αυταρχισμός διαβρώνει θεσμούς, ορίζει την πολιτική ατζέντα και κατακτά κοινωνικά στρώματα που πλέον δεν την επιλέγουν από οργή αλλά από ταύτιση. Τον διάλογο συντόνισε η φοιτήτρια και μέλος του Rossonero Αντιγόνη Δασκαλοπούλου.

“Ο ολοκληρωτισμός έγινε το λάβαρο του καπιταλισμού”

Ο Γιάννης Ανδρουλιδάκης ξεκίνησε την ομιλία του επισημαίνοντας ότι η εποχή που διανύουμε σηματοδοτεί την απόλυτη διάψευση της παλιάς πεποίθησης ότι καπιταλισμός και δημοκρατία είναι έννοιες αλληλένδετες. «Ο ολοκληρωτισμός έχει κατέβει από το ράφι όπου τον τοποθετούσε ο καπιταλισμός ως σκιάχτρο και έχει γίνει το λάβαρο στη στέγη του», τόνισε χαρακτηριστικά.

Κατά την ανάλυσή του οι δυτικές και όχι μόνο κυβερνήσεις παραβιάζουν με τόση ευκολία όλα αυτά για τα οποία εμφανίζονταν ως θεματοφύλακες για πάρα πολλές δεκαετίες όχι γιατί έχασαν, αλλά γιατί κέρδισαν μια μάχη απέναντι στις κοινωνίες και στις αντιστάσεις τους, άρα δεν έχουν λόγο να κρύβονται πίσω από μια μάσκα δημοκρατίας. Η νίκη αυτή επήλθε σε δυο γύρους:

-στην οικονομική κρίση του 2008, όπου οι κοινωνικές και πολιτικές απαντήσεις αποδείχθηκαν ανεπαρκείς

-και στην πανδημία όπου η διαχείρισή της  λειτούργησε ως εργαλείο οικονομικής και κοινωνικής απονεύρωσης.

Κλείνοντας ο Γ. Ανδρουλιδάκης υπενθύμισε το παλιό σύνθημα των γαλλικών διαδηλώσεων κατά του Ζαν-Μαρί Λεπέν: “Ο φασισμός είναι γάγγραινα. Αν δεν τον ξεριζώσεις, πεθαίνεις από αυτόν” και κάλεσε το κοινό να βρίσκεται σταθερά απέναντι στην ακροδεξιά σε κάθε επίπεδο, εξηγώντας πως αυτό σημαίνει:

– εκεί που ο φασισμός προτάσσει τον ανταγωνισμό –που είναι η βασική του έννοια- εμείς να προτάσσουμε, χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς αστερίσκους, την αλληλεγγύη

-εκεί που ο φασισμός προτάσσει τον αυταρχισμό να αντιπαρατάσσουμε, εμείς να προτάσσουμε, χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς αστερίσκους, την ελευθερία

-εκεί που ο φασισμός προτάσσει το ισχυρό κράτος, εμείς να αντιπαρατάσσουμε, χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς αστερίσκους, την ομοσπονδιακή ένωση των αναγκών και των συμφερόντων των καταπιεζόμενων στρωμάτων και ταυτοτήτων

-εκεί που ο φασισμός και ο καπιταλισμός προτάσσει το ιδιωτικό εμείς να αντιπαρατάσσουμε, χωρίς ενοχή χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς αστερίσκους, το δημόσιο.

“Η ακροδεξιά δεν είναι απειλή, είναι ήδη εδώ και κερδίζει έδαφος”

Παίρνοντας τον λόγο, ο Κωστής Παπαϊωάννου δήλωσε την τεράστια αμηχανία του και την πλήρη επίγνωσή του πως «δίνουμε μια μάχη με πολύ δυσμενείς όρους».
Τόνισε ότι εξακολουθούμε να μιλάμε για την ακροδεξιά σαν να είναι ένας επικείμενος  κίνδυνος, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί μια ενεργή, παγιωμένη δυναμική προσθέτοντας πως η σχέση πολλών ψηφοφόρων με αυτήν δεν είναι πια συγκυριακή. «Την έχουν παντρευτεί», είπε χαρακτηριστικά.

Αμφισβήτησε επίσης την ίδια την επάρκεια του όρου “ακροδεξιά”, σημειώνοντας ότι συχνά αποπροσανατολίζει. «Άλλοτε γιατί όταν πω ότι είναι ακροδεξιός ο Κασιδιάρης μαλακώνω ένα απεχθές, βίαιο πρόσωπο του δεξιού εξτρεμισμού, άλλοτε γιατί βαφτίζοντας ακροδεξιό ότι μου φαίνεται πολύ συντηρητικό, πέφτω στην παγίδα του παμφασισμού, δηλαδή δίνω πολύ μεγαλύτερο μπόι στην ακροδεξιά από αυτό που πραγματικά έχει».

Ένας δυστοπικός κόσμος σε πραγματικό χρόνο

Ο Κ. Παπαϊωάννου αναφέρθηκε στις δύο όψεις του σημερινού δυστοπικού τοπίου:

-τη γενοκτονία στη Γάζα και την ταυτόχρονη καταστολή κάθε φωνής που τολμά να την κατονομάσει,

-την εκχώρηση των θεσμών στις ΗΠΑ βήμα-βήμα στους εχθρούς της ελευθερίας.

Αυτές οι εξελίξεις, υποστήριξε, συνδέονται με μια κοσμοϊστορική μεταβολή: τη μετάβαση από τον νεοφιλελεύθερο παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό σε έναν εθνοκεντρικό αυταρχικό καπιταλισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως είπε, είναι η ορκωμοσία της κυβέρνησης Τραμπ, όπου δίπλα στον πρόεδρο δεν βρίσκονταν υπουργοί αλλά «οι πανίσχυροι δισεκατομμυριούχοι της τεχνοδεξιάς, που πλέον επιδιώκουν να ασκούν χωρίς καμιά διαμεσολάβηση πολιτική εξουσία, παραμερίζοντας την πολιτική τάξη ως περιττή».

Στο ερώτημα που ο ίδιος έθεσε για το ποια είναι τα θέματα που θα μπορούσαν να ενώσουν την κοινωνία απέναντι στην ακροδεξιά, επεσήμανε πως σήμερα χάνουμε έδαφος σ αυτή τη μάχη, γιατί α) αντιμετωπίζουμε την ακροδεξιά σαν ψήφο διαμαρτυρίας, β) υποτιμούμε το ότι αποτελεί αυτόνομο φαινόμενο, γ) θεωρούμε «αδυναμίες» της στοιχεία που ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας τα αντιμετωπίζει ως «δύναμη» και δ) μένουμε σε μια μάχη καθαρά αξιακού χαρακτήρα ενώ «έχουν περάσει οι καιροί της πολυτέλειας του να έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε ιδεολογικές μοναχικές διαδρομές».

Επικαλούμενος το παράδειγμα του χαστουκιού Κασιδιάρη στην Κανέλλη, υπενθύμισε ότι ενώ όλοι θεωρήσαμε ότι αυτό ήταν ένα ατόπημα που θα τους αποδυνάμωνε,  αποδείχτηκε ότι ήταν μια συνειδητή πράξη για να κερδίσουν δύναμη.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι η ακροδεξιά ορίζει πλέον την πολιτική ατζέντα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταναστευτική πολιτική που, όπως είπε, «είναι ουσιαστικά η πολιτική της Χρυσής Αυγής, πλήρως αποδεκτή πλέον ως κυβερνητική γραμμή».

Το μεταπολεμικό ευρωπαϊκό συμβόλαιο –ότι ο φασισμός είναι ο απόλυτος ηττημένος– έχει καταρρεύσει. Το ίδιο και το ελληνικό μεταπολιτευτικό ταμπού γύρω από τη Χούντα.
Δεν υπάρχουν πια «υγειονομικές ζώνες» αποκλεισμού. Αντιθέτως, παρατηρείται συστηματική συμπερίληψη της ακροδεξιάς από κόμματα της παραδοσιακής δεξιάς και από μεγάλα ΜΜΕ.

“Πρέπει να αποδείξουμε ότι η ακροδεξιά δεν προσφέρει λύση σε κανένα κοινωνικό πρόβλημα”

Κατά τον ομιλητή, το καθήκον της αριστεράς είναι να αποδείξει με απλό και κατανοητό τρόπο ότι η ακροδεξιά δεν προσφέρει λύση σε κανένα κοινωνικό πρόβλημα. Αντίθετα, η ζωή των ανθρώπων θα γίνει οικονομικά φτωχότερη, ποιοτικά υποβαθμισμένη και κοινωνικά πιο περιορισμένη και φοβική.

Η σύγκρουση δεν πρέπει να μείνει στο επίπεδο των αφηρημένων αξιών, αλλά να συνδεθεί με χειροπιαστά, καθημερινά διακυβεύματα.

Κατά την άποψή του, ένα από τα πιο κρίσιμα πολιτικά διακυβεύματα είναι η επανεπίδοση της έννοιας της ασφάλειας σε προοδευτικό πλαίσιο. Σήμερα, όταν κάποιος ακούει «ασφάλεια», σκέφτεται αστυνομικά πηλίκια και γκλοπς. Αυτό, τόνισε, σημαίνει ότι η μάχη έχει χαθεί. Η ασφάλεια πρέπει να ξαναοριστεί ως βιοτική ασφάλεια, κοινωνική και οικονομική ασφάλεια, κλιματική ασφάλεια και ασφάλεια του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας.

Η συζήτηση έκλεισε με την παραδοχή ότι η μάχη απέναντι στην ακροδεξιά είναι δύσκολη αλλά αναγκαία. Όπως υπογράμμισε ο ίδιος, αν η αριστερά δεν κατορθώσει να συνδέσει τα κοινωνικά δικαιώματα, την ασφάλεια, το κράτος πρόνοιας και την καθημερινότητα των ανθρώπων με ένα πειστικό πρόγραμμα, τότε η ακροδεξιά θα ολοκληρώσει αυτό που ήδη σήμερα συντελείται.