Η καταγραφή του παρελθόντος μέσα από τη φωτογραφία αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία διατήρησης της ανθρώπινης μνήμης και ιστορίας. Πρόσφατο παράδειγμα, οι φωτογραφίες – ντοκουμέντα των 200 εκτελεσθέντων της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944.
Εξάλλου, μια φωτογραφία δεν είναι απλά μια αποτύπωση της στιγμής, αλλά ένα ζωντανό τεκμήριο που διασώζει την ταυτότητα ενός τόπου και των ανθρώπων του στο πέρασμα του χρόνου.
Στην εποχή των social media και του διαδικτύου πληθαίνουν όλο και περισσότερο οι σελίδες που είναι αφιερωμένες στη συλλογή φωτογραφιών από απλούς πολίτες που συγκεντρώνουν αρχείο από διάφορες ιστορικές στιγμές, ως μια προσπάθεια διατήρησης της ιστορίας ενός τόπου στο χρόνο.
«Τα ΤΡΙΚΑΛΑ ΣΕ ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΟ ΦΟΝΤΟ»
Τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί στον … απέραντο κόσμο του facebook η σελίδα «Τα ΤΡΙΚΑΛΑ ΣΕ ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΟ ΦΟΝΤΟ» που αυτή τη στιγμή αριθμεί 11, 4 χιλιάδες μέλη.
Όλα ξεκίνησαν το 2018 από τον Τρικαλινό εκπαιδευτικό Δημήτρη Γκούμα, λόγω της αγάπης του για την ιστορία και τη φωτογραφία.
«Η πρώτη επαφή υπήρξε με τον Νεκτάριο Κατσόγιαννο, προκειμένου να μου διαθέσει το πλούσιο υλικό που διαθέτει» ανέφερε ο κ. Γκούμας και πρόσθεσε: « Στην αρχή δυσκολεύτηκα να συγκεντρώσω υλικό. Σιγά – σιγά ερχόμουν σε επαφή με κόσμο για να μου διαθέσει υλικό από το φωτογραφικό του αρχείο».
Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των φωτογραφιών που έχει συγκεντρωθεί, αγγίζει τις 3.000.
Στο επίκεντρο της συλλογής της σημαντικής αυτής προσπάθειας είναι η τοπική ιστορία.
Μάλιστα, στα χέρια του κ. Γκούμα βρέθηκε μια φωτογραφία από το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, όπου παρατάσσονται Οθωμανοί πάνω σε άλογα μπροστά σε βράχους των Μετεώρων.
«Αυτή η φωτογραφία έφτασε στα χέρια μου μέσω κάποιων συναδέλφων από τη Λάρισα και τα Γιάννενα που ασχολούνται με την συλλογή και αναζητώντας την πηγή, ανακάλυψα αυτή τη φωτογραφία» τόνισε.
Αυτή η φωτογραφία αλλά και ακόμα μια που απεικονίζει τα δύο τζαμιά των Τρικάλων αποτελούν αγαπημένες φωτογραφίες του κ. Γκούμα από την τεράστια συλλογή που φιλοξενούνται στην σελίδα.
Η παλαιότερη φωτογραφία είναι αυτή με τους Οθωμανούς (σ.σ. μπροστά στους βράχους των Μετεώρων) και χρονολογείται από το 1879.
Κομμάτι ιστορίας, γεφύρωση του χθες και του σήμερα
Μετά από τόσα χρόνια λειτουργίας της σελίδας, ο αριθμός των ακολούθων αυξάνεται διαρκώς, αφού φιλοξενεί σπάνιο φωτογραφικό υλικό από αρχεία παλιών Τρικαλινών φωτογράφων
Σύμφωνα με τον κ. Γκούμα η σχέση με τους ακόλουθους και τους επισκέπτες είναι αμφίδρομη.
«Πολλοί με πλησίασαν και με πλησιάζουν αρκετοί για να μου δώσουν φωτογραφίες, ώστε να αναρτηθούν. Μην ξεχνάμε ότι αποτελούν κομμάτι ιστορίας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις στέλνουν μηνύματα και συγγενείς» πρόσθεσε, χωρίς να παραλείψει να σημειώσει ότι η διαδικασία δεν είναι καθόλου εύκολη σε ό,τι αφορά στην αναζήτηση φωτογραφιών κα πηγών.
«Έχω ανακαλύψει πολλές φωτογραφίες σε γερμανικές ιστοσελίδες και η γνώση της γερμανικής γλώσσας αποτέλεσε σημαντικό εργαλείο στην συγκέντρωση των απαραίτητων πληροφορίων» τόνισε με έμφαση.
Αναφορικά με τα επόμενα σχέδια για την διατήρηση του υλικού ο κ. Γκούμας γνωστοποίησε ότι η δημιουργία ενός λευκώματος ή μιας έκθεσης αποτελούν σκέψεις προς υλοποίηση.
Φωτογραφίες παλαιών κτιρίων, εθίμων, στιγμές ανθρώπων και μιας ολόκληρης εποχής αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες της αρχιτεκτονικής, κοινωνικής και οικονομικής εξέλιξης μιας κοινωνίας.
Γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, επιτρέποντας στους νεότερους να γνωρίσουν τις ρίζες τους.
