Τα τελευταία τρεισήμισι χρόνια, ένα ανεξάρτητο εγχείρημα στα Τρίκαλα διαμορφώνει μια διαφορετική πραγματικότητα γύρω από την τέχνη και την κοινότητα. Το Greenbridge δεν λειτουργεί ως τυπικός χώρος εκδηλώσεων, αλλά ως ένα ανοιχτό πεδίο συνάντησης δημιουργών και κοινού με έμφαση στον πειραματισμό, τη συμμετοχή και την ανεπιτήδευτη καλλιτεχνική έκφραση.
Σε μια εποχή όπου η πολιτιστική παραγωγή συχνά εντάσσεται σε αυστηρά επαγγελματικά και εμπορικά πλαίσια, το Greenbridge επιχειρεί μια διαφορετική προσέγγιση: φιλοξενεί καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, δίνοντας χώρο σε μουσικές, παραστατικές και εικαστικές πρακτικές που κινούνται εκτός mainstream λογικής, ενώ παράλληλα ενισχύει τη ζωντανή αλληλεπίδραση ανάμεσα σε δημιουργούς και όσους συμμετέχουν.
Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται ο Στέλιος Τίγκας, ο οποίος, επιστρέφοντας στα Τρίκαλα μετά από χρόνια στην Αθήνα και το εξωτερικό, αξιοποίησε εμπειρίες από DIY καλλιτεχνικές και κοινοτικές δομές της Ευρώπης για να διαμορφώσει έναν χώρο με υβριδικά χαρακτηριστικά. Έναν χώρο που συνδυάζει πολιτιστικές δράσεις, φιλοξενία καλλιτεχνών και μια ευρύτερη φιλοσοφία συμμετοχικής λειτουργίας.
Το Greenbridge έχει φιλοξενήσει μέχρι σήμερα δεκάδες εκδηλώσεις με συμμετοχές από πολλές χώρες και διαφορετικά καλλιτεχνικά ρεύματα, από την πειραματική ηλεκτρονική μουσική και τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό έως το θέατρο, τη performance art και τις εγκαταστάσεις. Κοινός παρονομαστής παραμένει η έμφαση στη διαδικασία και όχι στο εντυπωσιακό αποτέλεσμα, καθώς και η ανοιχτή πρόσβαση του κοινού μέσω της λογικής της ελεύθερης συνεισφοράς.
Παράλληλα, το εγχείρημα επιχειρεί να σταθεί βιώσιμο μέσα από έναν συνδυασμό πολιτιστικών δραστηριοτήτων και άλλων δημιουργικών πεδίων, ενώ σημαντικό μέρος της φιλοσοφίας του συνδέεται με την έννοια της κοινότητας και της αλληλεγγύης.
Μέσα από αυτή τη λειτουργία, το Greenbridge αναδεικνύεται σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας γενιάς ανεξάρτητων πολιτιστικών χώρων στην Ελλάδα, που επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο παράγεται, παρουσιάζεται και βιώνεται η τέχνη…
-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία του Greenbridge; Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός ή εμπειρία που σε ώθησε να το ξεκινήσεις;
«Επέστρεψα το 2014 στα Τρίκαλα μετά από σχεδόν 20 χρόνια στην Αθήνα και το εξωτερικό (Αγγλία & Δανία). Όσο έλειπα είχα την ευκαιρία να δω πολλές παραστάσεις σε μη συμβατικούς χώρους (γυμναστήρια, διαμερίσματα, εκκλησίες, δάση, μέσα συγκοινωνίας) και πολλά μείγματα τεχνοτροπιών, συχνά τελείως ετερόκλητων. Η διοργάνωση σε πολλά από αυτά γινόταν από ερασιτέχνες, με αμελητέο εξοπλισμό και budget, και κινητήριο δύναμη την αγάπη για την μουσική, την τέχνη και την κοινότητα. Ταυτόχρονα συνειδητοποίησα ότι οι επιλογές στα Τρίκαλα είναι περιορισμένες κι ότι κάτι έπρεπε να αλλάξει.
To project Greenbridge είναι ένα συνονθύλευμα όλων όσων είδα και με ενέπνευσαν και ταυτόχρονα η προσπάθειά μου να συνεισφέρω στις κοινότητες που με δίδαξαν και με μεγάλωσαν».
-Πριν το Greenbridge, τι έλειπε από την πόλη των Τρικάλων σε επίπεδο καλλιτεχνικής έκφρασης;
«Πέρα από κάποια συναυλιακά, όπως πχ το Horns Up Metal Festival και το πανκ φεστιβάλ Day of Scattering, δεν είχα ποτέ ιδιαίτερη επαφή με τα καλλιτεχνικά δρώμενα της πόλης, ούτε με τους ανθρώπους που ασχολούνται με αυτά κι έτσι δεν έχω καλή εικόνα. Η αίσθηση που έχω είναι πως πάντα υπήρχαν μικρές δημιουργικές κοινότητες στην πόλη, όμως λειτουργούσαν ανεξάρτητα η μία από την άλλη.
Αυτό που έλειπε, ίσως, είναι ένας πόλος έλξης για όσες και όσους αισθάνονται σε ένα βαθμό “ανένταχτοι”, ενώ θέλουν να επικοινωνήσουν και να δημιουργήσουν.
Σ’ αυτό το κομμάτι ευελπιστεί να βοηθήσει ο χώρος μας».
-Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν να κάνεις την ιδέα πράξη;
«Δεν μου φάνηκε πολύ δύσκολο, ίσως επειδή το όραμα είχε διαμορφωθεί εδώ και χρόνια και είχα γενικά τα μάτια μου ανοιχτά για να κάνω το άνοιγμα όταν έβρισκα πρόσφορο έδαφος.
Ένα τεράστιο κομμάτι του project είναι ο χώρος, ο οποίος βρέθηκε εν μέσω Covid, το 2020. Ο συγκεκριμένος χώρος είναι ιδανικός για να στεγάσει μικρές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο ισόγειο, και να φιλοξενήσει άτομα σε καλές συνθήκες στο πατάρι, για όσες και όσους χρειάζονται διανυκτέρευση.
Το άλλο κομμάτι που ήθελε λίγη προσπάθεια και έρευνα ήταν το νομικό/πρακτικό. Δεν ήταν σαφές το πως θα κινηθούμε σχετικά με τη νομική μορφή, τον τρόπο λειτουργίας, τις άδειες κτλ, το όλο εγχείρημα είναι αρκετά πρωτότυπο και δεν υπάγεται εύκολα στις υπάρχουσες μορφές επιχειρήσεων.
Αφού λύθηκαν αυτά τα δύο θέματα, το πρότζεκτ μπήκε σε ράγες».
– Γιατί “Greenbridge”; Τι ιστορία κρύβεται πίσω από το όνομα;
«Ο όρος “green” συχνά χρησιμοποιείται στα Αγγλικά για να περιγράψει κάποιον ερασιτέχνη ή άπειρο στο χώρο του. Επίσης, “Green Βridge” είναι μία δομή που επιτρέπει σε κοπάδια ζώων να διασχίσουν με ασφάλεια λεωφόρους και εθνικές οδούς.
Με την ευκαιρία να αναφέρω πως το project Greenbridge έχει μία σημαντική φιλοζωική πλευρά: στο τέλος κάθε οικονομικού έτους, αφού εκπληρώσουμε τις οικονομικές μας υποχρεώσεις, δωρίζουμε όλο το ποσό που έχει μείνει στο ταμείο μας στο φιλοζωικό κονδύλι του οργανισμού Effective Altruism.
Το όνομα Greenbridge μου άρεσε πολύ ως αναγνωριστικό για μία πρωτοβουλία που στηρίζει ερασιτέχνες και νέους καλλιτέχνες, ενώ δείχνει ενεργό ενδιαφέρον για την καλή μεταχείριση των ζώων».
-Πώς λειτουργεί ο χώρος στην πράξη;
«Την πρώτη χρονιά στείλαμε πολλά μηνύματα σε καλλιτέχνες για να τους συστήσουμε το project και να τους καλέσουμε να παίξουν στο χώρο μας. Στην πορεία, άρχισαν να μας γράφουν πολλές μπάντες που προγραμματίζουν να έρθουν στην Ελλάδα, συχνά συστήνουν το χώρο μας στους φιλοξενούμενούς τους άλλοι αντίστοιχοι χώροι όπως το KET στην Αθήνα, το Fahrenheit 451 στα Γιάννενα, αλλά και καλλιτέχνες που ήρθαν εδώ και είχαν καλή εμπειρία στο χώρο μας.
Οι περισσότεροι φιλοξενούμενοί μας στήνουν για την παράστασή τους είτε τελείως μόνοι τους, είτε με μικρή βοήθεια από εμάς αν τους λείπει κάποιο καλώδιο ή εξάρτημα. Μετά την παράσταση συνήθως βγαίνουμε όλοι μαζί για ποτό ή φαγητό. Προσωπικά, το after είναι το κομμάτι της όλης εμπειρίας που μου αρέσει περισσότερο, μια και έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε συνολικά τους ανθρώπους που φιλοξενούμε».
-Περίπου πόσοι καλλιτέχνες έχουν περάσει από τον χώρο αυτά τα τρεισήμισι χρόνια;
«Συνολικά έχουμε κάνει περίπου 140 εκδηλώσεις, μπορείτε να τις δείτε όλες εδώ → https://greenbridge.gr/gigs.html Κάποιοι από τους καλλιτέχνες έχουν παίξει περισσότερες από μία φορά».
-Από ποιες χώρες ή περιοχές έχουν έρθει;
«Αγγλία, Αλβανία, Αυστρία, Αυστραλία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελβετία, Ελλάδα, ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ισπανία, Ιταλία, Κένυα, Κύπρο, Μαρόκο, Νότια Κορέα, Ουγγαρία, Περού, Πορτογαλία, Σουηδία, Ταϊβάν, Τουρκία, Τσεχία και Χονγκ Κονγκ».
-Τι είδη τέχνης έχουν φιλοξενηθεί;
«Πολλά είδη μουσικής (ambient, drone, dungeon synth, experimental electronics, folk, hip hop, jazz, lo-fi metal, noise, post punk, psytrance, swing, αναγεννησιακή μουσική, ελεύθερος αυτοσχεδιασμός, πιάνο), θέατρο (αυτοσχεδιαστικό και με σενάριο), χορός (συγχρονος & butoh), εκθέσεις φωτογραφίας, installations, προβολές ταινιών, κουκλοθέατρο, performance art».
-Πες μου μια στιγμή από το Greenbridge που σου έχει μείνει.
«Ένα λάιβ που μου έχει μείνει αξέχαστο είναι η αυτοσχεδιαστική συνεργασία της φίλης μας Ειρήνης Χαριτάκη με το Βέλγο Drone μουσικό VaathV, που είχαμε φιλοξενήσει τον Φλεβάρη του 2024. Ήταν ένα μείγμα ατμοσφαιρικής ηλεκτρονικής μουσικής, σαξοφώνου και φωνητικών πειραμάτων. Αισθάνθηκα ότι το κοινό ήταν πλήρως συντονισμένο με τους μουσικούς, έχασα την αίσθηση του χρόνου, και για λίγο, και του χώρου».
-Ποιο είναι το πιο απρόβλεπτο πράγμα που έχει συμβεί στον χώρο;
«Το πιο γνωστό σχήμα που έχουμε φιλοξενήσει μέχρι στιγμής είναι οι Ak’Chamel από το Τέξας των ΗΠΑ. Παίζουν ένα μυστηριώδες, τελετουργικό folk και φοράνε αυτοσχέδιες στολές και μάσκες. Το βράδυ που έπαιξαν στη Greenbridge, τον Οκτώβρη του 2024, είχε ακόμα αρκετή ζέστη και ο χώρος ήταν γεμάτος, με αποτέλεσμα ο ένας εκ των δυο performers να έχει σκάσει πραγματικά από τη ζέστη. Ενώ βρισκόταν στον πάνω όροφο και έκανε κάποιους λαρυγγισμούς, εξαφανίστηκε για 5’ και επανήλθε για να τελειώσει τη συναυλία.
Την επόμενη μέρα που τους έβγαλα για φαγητό μου εκμυστηρεύτηκε ότι μπήκε να κάνει ένα ντους πριν τη λήξη της συναυλίας».
-Πώς επιλέγεις ποιος θα παρουσιάσει έργο; Είναι εντελώς ανοιχτό;
«Τελείως ανοιχτό. Δεν έχουμε ποιοτικά κριτήρια, προσπαθούμε να εστιάζουμε στο θάρρος που χρειάζεται για να παρουσιάσει κανείς μπροστά σε κοινό, και στην ανάγκη που έχει να παίξει, και (πολύ) λιγότερο στην τεχνική κατάρτιση».
-Ποια είναι η βασική φιλοσοφία πίσω από την «ελεύθερη συνεισφορά» και ποια είναι η ανταπόκριση του κοινού;
«Η “ελεύθερη συνεισφορά” πετυχαίνει δύο σημαντικά πράγματα: καταρχάς, κάνει το χώρο προσβάσιμο σε άτομα που θέλουν να είναι στις εκδηλώσεις μας, αλλά ίσως δυσκολεύονται στο οικονομικό κομμάτι. Παράλληλα, μετατρέπει την παραδοσιακά εμπορική σχέση καλλιτέχνη-κοινού σε σχέση συμμετοχής και συνδιαμόρφωσης μίας κοινής εμπειρίας.
Η ανταπόκριση του κοινού στην ελεύθερη συνεισφορά είναι εξαιρετική. Όσες και όσοι έρχονται στις εκδηλώσεις μας αντιλαμβάνονται και στηρίζουν τη φιλοσοφία του χώρου με τρόπο πολύ γενναιόδωρο!
Να πω με αυτή την ευκαιρία ότι ολόκληρο το ποσό που συλλέγεται από τις δωρεές που καταλήγουν στον κουμπαρά μας σε κάθε εκδήλωση δίνεται στους καλλιτέχνες που έπαιξαν. Η Greenbridge φιλοξενεί και οργανώνει, το κοινό στηρίζει οικονομικά».
-Πώς διατηρείται ένας τέτοιος χώρος οικονομικά βιώσιμος;
«Εκτός από τους ΚΑΔ καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, η Greenbridge AMKE χρησιμοποιεί και τον ΚΑΔ παροχής υπηρεσιών πληροφορικής, μια και είναι το αντικείμενο σπουδών και εργασίας μου εδώ και περίπου 25 χρόνια. Έτσι, ένα μεγάλο κομμάτι των εξόδων καλύπτεται από δική μου προσωπική εργασία. Πέρα από αυτό, δεχόμαστε δωρεές από το κοινό -> https://greenbridge.gr/index.html#Support.
Όλα μας τα οικονομικά στοιχεία είναι ανοιχτά και μπορείτε να τα δείτε σε αυτό το σύνδεσμο αναλυτικά -> https://greenbridge.gr/reports.html
-Είναι το Greenbridge περισσότερο χώρος τέχνης ή κοινότητα;
«Το αισθάνομαι περισσότερο σαν κοινότητα. Το κομμάτι της τέχνης είναι το ιδανικό εργαλείο για να συναντιόμαστε και να μικραίνουμε την απόσταση που υπάρχει ανάμεσά μας».
-Νιώθεις ότι έχει διαμορφωθεί μια “ταυτότητα” του Greenbridge;
«Έτσι νομίζω. Ίσως όχι τόσο του χώρου, όσο των φίλων του χώρου: άνθρωποι με ανοιχτό μυαλό και ανοιχτή καρδιά, με ανοχή στο διαφορετικό, με καλλιτεχνικές και γενικότερες ανησυχίες, με διάθεση να συνεισφέρουν, να συγκινηθούν, να ξεβολευτούν».
-Ποιο είναι το πιο όμορφο πράγμα που έχεις δει να συμβαίνει εκεί μέσα;
«Ένα εξαιρετικό, συγκινητικό event ήταν το Greenbridge Manifesto που ετοίμασε η Ίρις Μπουρνάζου, ο Βασίλης Λάτσιος και ο Γιάννης Καραγιώργος τον Δεκέμβρη του 2025. Ήταν όχι απλά η καλύτερη χρήση ολόκληρου του χώρου που έχει γίνει ποτέ, ήταν η καλύτερη χρήση του χώρου που θα μπορούσα να φανταστώ».
-Υπήρξε κάποια παρόμοια πρωτοβουλία στο εξωτερικό που σε ενέπνευσε;
«Πολλές. Με έχουν εμπνεύσει πολύ οι DIY (Do It Yourself) μουσικές κοινότητες με τις οποίες έχω έρθει σε επαφή, κυρίως το Ungdomshuset της Κοπεγχάγης και η Metelkova στη Λιουμπλιάνα. Επίσης με έχουν επηρεάσει πολύ τα hackerspaces και hackerfests του εξωτερικού που έχουν την ίδια νοοτροπία DIY και αλληλεγγύης, από τα οποία ξεχωρίζω το Chaos Communication Camp που γίνεται κάθε τέσσερα χρόνια λίγο έξω από το Βερολίνο και το project Noisebridge στην Καλιφόρνια. Τέλος το Couchsurfing στο οποίο ήμουν μέλος για μία δεκαετία και με δίδαξε πολλά πράγματα για τη φιλοξενία, καθώς επίσης και το άλμα πίστης που χρειάζεται για να ανοίξουμε το σπίτι μας σε έναν “ξένο”».
-Τι σημαίνει το Greenbridge για σένα προσωπικά;
«Είναι κατά κάποιο τρόπο μία προέκταση του εαυτού μου, των πραγμάτων που με ενδιαφέρουν, που με συγκινούν και θέλω να στηρίξω, ένα μικροκλίμα όπου αισθάνομαι ελευθερία».
-Τι ΔΕΝ είναι το Greenbridge;
«Παρότι νομικά είμαστε μία Αστική, Μη Κερδοσκοπική Επιχείρηση (ΑΜΚΕ), δεν το αισθάνομαι ως επιχείρηση».
-Αν έπρεπε να το εξηγήσεις σε κάποιον σε μία πρόταση, τι θα έλεγες;
«Ένα καλλιτεχνικό-τεχνολογικό στέκι με φιλοδοξίες που ξεφεύγουν από τα στενά όρια ενός τέτοιου στεκιού».
-Πώς βλέπεις την εναλλακτική σκηνή στην Ελλάδα σήμερα;
«Έχουμε πολλούς δημιουργικούς ανθρώπους σε διάφορα είδη τέχνης. Μέσω της Greenbridge, είχαμε την χαρά να γνωρίσουμε πολλά άτομα που εκπέμπουν στο ίδιο μήκος κύματος με εμάς.
Υπάρχει πολλή κινητικότητα στο χώρο του αυτοσχεδιασμού, τόσο στο θέατρο όσο και στη μουσική. Προσωπικά, ήμουν πάντα κοντά στα punk στέκια της χώρας, και στο punk ήθος γενικότερα, με προσωπικό αγαπημένο, και μεγάλη πηγή έμπνευσης, το Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Καρδίτσας που φιλοξενούσε τις συναυλίες της DIY ομάδας Κομψόγναθος, και δυστυχώς “έκλεισε” στις αρχές του 2025. Μας λείπει πολύ».
-Ποιο είναι το όραμά σου για το Greenbridge τα επόμενα χρόνια;
«Εκτός από το καλλιτεχνικό κομμάτι που έχει πάει εξαιρετικά καλά και το φιλοζωικό που ανέφερα πιο πάνω, υπάρχει και το κομμάτι της πληροφορικής και του ανοιχτού λογισμικού με το οποίο έχω επίσης μία σχέση αγάπης μέσω της δουλειάς μου.
Το όραμα της Greenbridge ειναι να φέρει πιο κοντά τις κοινότητες των καλλιτεχνών και των hackers. Η αίσθηση που έχω είναι ότι οι δυο κοινότητες έχουν πολύ περισσότερα κοινά απ’ ότι μπορεί να φανταστεί κανείς. Αν γνωριστούν και συνεργαστούν δημιουργείται μια εκρηκτική δυναμική που κανείς δεν γνωρίζει που μπορεί να οδηγήσει».
-Γιατί πιστεύεις ότι χρειάζονται χώροι σαν το Greenbridge σήμερα;
«Χώροι σαν το project μας βοηθούν πολύ να πλησιάσουμε ο ένας τον άλλο. Αυτό είναι σημαντικό για τις κοινωνίες μας. Πιστεύω ότι οι κοινωνίες μας μπορούν να αλλάξουν εκ βαθέων, με οργανικό τρόπο, μέσα από μικρές εστίες πολιτισμού, συνδέσεων και ελεύθερης έκφρασης όπως η Greenbridge».
-Πολλοί άνθρωποι από τα Τρίκαλα βρίσκουν στο Greenbridge μια σπάνια ευκαιρία να εκφράσουν την καλλιτεχνική τους πλευρά και νιώθουν μεγάλη ευγνωμοσύνη για την ύπαρξή του. Έχω ακούσει αρκετούς να λένε πόσο τυχεροί νιώθουν που υλοποίησες αυτό το εγχείρημα. Το εισπράττεις αυτό; Τι σημαίνει για σένα;
«Το εισπράττω καθημερινά και μου δίνει τεράστια χαρά, συγκίνηση και δύναμη να συνεχίσω. Νομίζω πως μέσα στα τελευταία τρία χρόνια έχω ακούσει περισσότερα ευχαριστώ και δει περισσότερα χαμόγελα απ’ όσα στα προηγούμενα 44 χρόνια ζωής μου μαζί.
Είναι μία ανταμοιβή που δε συγκρίνεται με καμία χορηγία ή επιδότηση».
Greenbridge
DIY Χώρος Εκδηλώσεων
Φιλίππου 5, Τρίκαλα
https://www.facebook.com/greenbridgetrikala
https://www.instagram.com/greenbridgetrikala/
